Komornik a wierzyciel – kompetencje, prawa, obowiązki, różnice

Zwłoka w spłacie kredytu, pożyczki czy innego zobowiązania powoduje, że o zapłatę zaczyna upominać się wierzyciel. Jakie przysługują mu prawa w zakresie ściągania należności? Z jakich narzędzi może skorzystać, prowadząc windykację należności? Co różni go od komornika sądowego?

Termin „wierzyciel” nie został zdefiniowany w polskim prawie, dlatego chcąc uchwycić jego istotę należy odwołać się do definicji słownikowej. Ta ostatnia jest bardzo prosta i ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że: wierzycielem jest osoba prawna lub fizyczna, u której ktoś zaciągnął dług. Oznacza to, że może być nim nie tylko bank, firma pożyczkowa czy SKOK, ale również każdy inny podmiot posiadający osobowość prawną, a także dowolna osoba prywatna. Ważny jest fakt, że wierzyciela i jego dłużnika łączy stosunek zobowiązaniowy. Z takiego stosunku, zgodnie z art. 353 Kodeksu Cywilnego, wynika, że wierzyciel ma prawo żądać od dłużnika świadczenia, a ten z kolei, powinien to świadczenie spełnić.

Czym zajmuje się wierzyciel?

Gdy dłużnik nie reguluje zobowiązania, wierzyciel jest pierwszym, który kontaktuje się z nim w tej sprawie. W razie braku zapłaty, zgodnie z polskim prawem, może uruchomić określone procedury umożliwiające odzyskanie pieniędzy. Na początku mogą być to tak zwane monity, czyli listy, maile i telefony wzywające do natychmiastowej zapłaty. Tę tak zwaną miękką windykację wierzyciel prowadzi zwykle samodzielnie, przynajmniej przez jakiś czas. Na każdym etapie może zdecydować się na przekazanie sprawy windykatorowi – wówczas to on zajmie się działaniami windykacyjnymi.

Po upływie 30 dni, licząc od dnia, w którym świadczenie stało się wymagalne, wierzyciel ma prawo wpisać dłużnika do rejestrów prowadzonych przez biura informacji gospodarczej. To możliwe, o ile kwota jego długu wynosi co najmniej 200 lub 500 zł (jeśli dłużnik jest przedsiębiorcą).

Prowadząc windykację wierzytelności, wierzyciel musi przestrzegać obowiązujących przepisów oraz praw samego dłużnika. Jeśli uporczywie domaga się spełnienia roszczenia, a nie wytoczył jeszcze powództwa, dłużnik może go oskarżyć o naruszenie dóbr osobistych i żądać zadośćuczynienia. Dlatego też, już po kilku bezskutecznych wezwaniach do zapłaty i ostrzeżeniu o wpisie do rejestru BIG, powinien skierować sprawę do sądu. Jeśli zdecyduje się na takie rozwiązanie, zgodnie z prawem będzie mógł:

  • wybrać komornika, który zajmie się wykonaniem postanowienia sądu (wyjątek stanowią sprawy związane z egzekucją nieruchomości – w takim przypadku sprawą zajmuje się komornik działający na terenie położenia danej nieruchomości);
  • zwrócić się z wnioskiem o znalezienie i zajęcie źródeł dochodów oraz składników majątku dłużnika;
  • wskazać, które składniki majątku dłużnika ma zająć komornik (zwykle są to ruchomości, wynagrodzenie za pracę, środki na rachunku bankowym, nieruchomości, prawa majątkowe).

Czym zajmuje się komornik?

Jak dowodzi powyższy fragment, wierzyciel ma do dyspozycji wiele narzędzi i praw pozwalających mu dochodzić spłaty długu. Jeśli wystąpi na drogę sądową i jego roszczenia okażą się zasadne, sąd wyda wyrok wraz z klauzulą wykonalności, nakazujący dłużnikowi uregulowanie zadłużenia.

Prowadzenie egzekucji sądowej, czyli podejmowanie działań mających na celu ściągnięcie należności dla wierzyciela, jest najważniejszym zadaniem komornika sądowego. Taki funkcjonariusz publiczny jest zatem „tylko” gwarantem wykonalności wyroku sądu. Egzekwuje on wskazaną w wyroku kwotę pieniężną, ale nie bada przy tym słuszności czy poprawności istniejącego zobowiązania. Komornik jedynie weryfikuje wniosek pod względem formalnym, a więc sprawdza, czy posiada tytuł wykonawczy oraz czy został prawidłowo sporządzony i podpisany. Jeśli wszystko się zgadza, przystępuje do czynności egzekucyjnych. Na tym etapie dłużnik może zacząć spłacać zadłużenie i ewentualnie negocjować warunki spłaty – nie przysługuje już mu prawo podnoszenia zarzutu,  że dług nie istnieje lub został niesłusznie naliczony.

Planowanie spłaty długów

Warto podkreślić, że decydentem postępowania komorniczego jest w rzeczywistości wierzyciel. To on decyduje choćby o tym, w jaki sposób będzie realizowana egzekucja należności. Komornik jest natomiast wykonawcą jego zaleceń, ma prawo korzystać przy tym z wszelkich, przewidzianych przez prawo, środków przymusu. Jeśli zajmuje ruchomość lub nieruchomość dłużnika, ma prawo spieniężyć ją w ramach licytacji komorniczej. Gdy napotyka opór ze strony dłużnika lub powiązanych z nim osób trzecich, może przeprowadzić czynności egzekucyjne w asyście policji.

Firma windykacyjna a komornik

Wiele osób utożsamia komornika z windykatorem, a w najlepszym wypadku przypisuje mu podobne uprawnienia. Jak jest w rzeczywistości i jakie ma to znaczenie dla dłużnika?

Gdy sprawa trafi do komornika sądowego, dłużnikowi pozostaje niewiele opcji. Zobowiązany jest również pokryć koszty postępowania komorniczego. Czasami możliwa jest też spłata długu wierzycielowi z pominięciem komornika, ale również i wtedy pojawiają się dodatkowe opłaty za czynności egzekucyjne.

W przypadku firmy windykacyjnej jest zupełnie inaczej: dąży ona do polubownego porozumienia się z dłużnikiem. Jeśli tylko ten ostatni wyraża wolę współpracy, windykator zgodzi się rozłożyć dług na raty – których wysokość będzie dopasowana do możliwości finansowych dłużnika.

W praktyce windykator dysponuje takimi samymi narzędziami windykacyjnymi jak wierzyciel. Wysyła do dłużnika monity, negocjuje z nim warunki spłaty długu czy też ostrzega go o możliwości wpisania do rejestrów dłużników. Jeśli podejmowane działania nie przynoszą rezultatu, może skierować sprawę do sądu. Na tym etapie jego rola się kończy, a zaczyna – działanie komornika.

Kiedy windykacja a kiedy komornik?

Zarówno dla wierzyciela, jak i dłużnika, najkorzystniejsze jest wypracowanie porozumienia i polubowne rozwiązanie problemu. Jeśli tylko dłużnik wyraża wolę współpracy, wierzyciel powinien umożliwić mu spłatę długu na nowych, dopasowanych do jego możliwości, warunkach. W ten sposób obydwie strony zaoszczędzą czas i unikną dodatkowych kosztów. Niemniej jednak, gdy mimo podjęcia działań windykacyjnych, dłużnik nie podejmuje kontaktu i ewidentnie nie zamierza spłacić długu, wierzyciel nie powinien zwlekać ze skierowaniem sprawy do sądu. To ważne również z tego względu, że dłużnik może już zalegać z zapłatą wobec innych osób lub firm – jeśli tytuły egzekucyjne uzyskają wcześniej, to ich roszczenia będą zaspokajane w pierwszej kolejności.

Dłużnik powinien zawsze za wszelką cenę dążyć do uniknięcia postępowania komorniczego. Porozumienie się z wierzycielem to jedyny sposób, by uniknąć wielu nieprzyjemności i wysokich kosztów egzekucyjnych.

Odzyskaj kontrolę nad finansami

Masz pytanie? Zadzwoń

... 71 790 21 21

Zachęcamy również do kontaktu za pośrednictwem czata

Ta witryna używa plików cookies. Więcej informacji o używanych przez nas plikach cookies, ich zastosowaniu oraz sposobie modyfikacji i akceptacji można znaleźć tutaj.